Lavalasyen frè ak sè mwen yo sipoze sispann pèdi tan yo nan yon mouvman rache manyòk ki pa p abwouti a anyen, e yo konnen sa pibyen pase m paske reyalite jeopolitik nan mond la pa p pèmèt sa fèt. Alòs, olye ke yo chita ap envesti tout tan ak enèji yo nan yon mouvman ke pèson moun pa ka wè ki kote yo pral avèk li, m panse li t ap fè plis sans pou yo ta fikse zye yo sou 2016 –ki, dayè, pa twò lwen –pou yo komanse ap prepare yo pou yo pran pouvwa a.

M pa p ba nou manti… bagay rache manyòk yo a ap fè anpil moun kanpe lwen yo, espesyalman lè yo pa gen okenn altènatif a Prezidan Martelly. Yo pa janm kapab di kisa k ap vini aprè rache manyòk yo a –pou evite peyi a tonbe nan yon tchouboum ki san fen.

Mouvman rache manyòk la, ke moun Lavalas yo lanse andedan peyi a, bagay sa a pimal pase kolera ki t ap touye pitit pèp la nan kat kwen peyi a tèlman li pa bon. Li se yon manjezon ki vin pou detwi nou. Alòs fòk se enbesil sèlman pou noumenm –ki gen yon sèvo pou nou reflechi –ta enbesil pou nou ta monte nan batiman rache manyòk yo a avèk yo. Si yo vle ale nwaye tèt yo sou dlo a, sa a se zafè k gade yo. Men yo pa p jwenn moun tankou m ki pou swiv yo.

Moman an rive pou nou mete emosyon nou akote, pou nou itlize sèvo nou pou nou fè bagay yo yon lòt jan. Ou pa pran desizyon [sitou desizyon ki gen a wè ak peyi] nan emosyon ak voye monte. Dosye sa a twò serye pou nou antre nan kalonnen, voye monte avek li.

Prezidan Martelly ap fè 5 lane li a san manke yon yota. Aprè sa, l ap òganize eleksyon pou nou asire kontinwite demokratik la kòmsadwa.

Prezidan Martelly gentan antre nan dezyèm pati manda li a. Li pa rete anpil tan pou li fini epi pou nou antre nan eleksyon. Avan nou bat je nou, l ap gentan lè pou nou kòmanse ap chofe nou ak soulye foutbòl nou nan pye nou, abiman nou sou nou pou nou ale monte teren eleksyon an pou n al chwazi pwochen prezidan an ki pral pran mayèt la nan men Prezidan Martelly a.

Lavalasyen frè ak sè mwen yo sipoze ap travay kounyè a nan mete bon estrikti nan pati yo a, devlope estrateji pou yo kapab rale moun sou yo. Si yo pa fè travay preparasyon sa yo kounyè a la, olye yo chita ap gaspiye tan nan rache manyòk, kilè y ap kòmanse fè l? Y ap tann se lè eleksyon pral fèt pou yo fè l? Lè sa a, l ap twò ta. Si ou bezwen pran pouvwa a tout bon vre nan eleksyon [aprè Prezidan Martelly], se depi kounyè a wi pou w mete w sou travay.

Eleksyon prezidansyèl 2016 la sipoze enteresan, istorik ak san konparezon nan eksperyans demokratik nou antanke yon nasyon. Nan espri sa a, nou fèt pou nou ankouraje meyè nan jèn politisyen nou yo pou yo antre fon nan batay la pou yo kouri pou prezidan. Sa ap pèmèt nou bay deba politik ki gen pou fèt yo nan sosyete a bon jan jarèt, e se sa a tou k ap pèmèt noumenm antanke sitwayen avize pou nou kapab fè yon chwa ki eklere pami jèn kandida sa yo ki gen pou kouri pou chèz boure a. Nou sipoze chwazi pami jèn politisyen sa yo kandida ki pi kapab la e ki montre nou ke [de pa kalifikasyon e eksperyans li] li kapab kontinye kondi peyi a sou wout devlopman an.

Ala bèl sa ta bèl pou n ta gen sou tab jwèt la kandida tankou Laurent Lamothe, Dr. Garry Conille, Edmonde Supplice, elatriye pou nou chwazi pami yo moun ki gen pou ranplase Prezidan Martelly a –aprè manda li a fini an.

Se pou nou sispann antre tèt nou nan lojik fè politik demagojik nèg yo toujou renmen fè a –pou nou serye avèk pèp la. Nou sipoze angaje nou nan antame bon deba politik ki fè sans –kote n ap ekspoze pwoblèm yo, n ap debat altènatif yo epi n ap chwazi ki altènatif k ap pibon pou peyi a.

Popilism se yon bagay ki trè danjere pou peyi a; se yon manjezon sa ye paske li toufe tout posiblite pou bon deba serye pran jarèt nan sosyete a. E depi nou pa ka byen debat pwoblèm yo kòmsadwa, n ap pran vye desizyon tèt chat k ap mete nou nan kouri pita.

Sa k bay demokrasi jarèt se posiblite ke tout moun alawonnnbadè nan sosyete a genyen pou yo ekspoze pwoblèm yo k ap brase bil sosyete a, pale de yo, analize yo, trete yo epi vin ak solisyon pou nou rezoud yo. Se konsa sa fèt isit Ozetazini ak tout lòt peyi nan mond la kote demokrasi ap byen mache e byen fonksyone.